Czapla Kazimierz (ur. 1 marca 1817 roku w Inowrocławiu, zm. 9 stycznia 1894 roku tamże) - ziemianin, działacz narodowy, powstaniec, uczestnik Wiosny Ludów, delegat na zjazd Ligi Polskiej w 1850 roku, czynny udziałowiec w Powstaniu Styczniowym. Jako inowrocławski radny zabiegał o rozwój polskiego rolnictwa i rzemiosła. Syn Wojciecha Józefa Czapli, gospodarza z peryferiów Inowrocławia, dzierżawcy probostwa, oraz małżonki jego Józefy z Lewandowskich. Od 1839 roku związany z Agnieszką z Grzanków (1819), z którą miał siedmioro dzieci:

1. Teofil Czapla (ur. 20 października 1840, zm. 1858)

2. Teofila Marianna Czapla (ur. 20 października 1840)

3. Ludwik Czapla (ur. 10 września 1843, zm. 1908)

4. Józefa Katarzyna Czapla (ur. 26 marca 1846)

5. Józef Czapla (ur. 11 lutego 1849, zm. 7 lipca 1921)

6. Katarzyna Czapla

 

Ponadto małżeństwo Czaplów wychowywało także siostrzeńca Kazimierza - Jana Mrówczyńskiego (1845-1898), późniejszego kancelistę sądowego.

 

 

Odnaleziono także wzmiankę o zawarciu związku małżeńskiego siostry Kazimierza Czapli - Józefy (1826), która w 1844 roku w Inowrocławiu poślubiła Stefana (Szczepana) Mrówczyńskiego, dwudziestosiedmioletniego wdowca.

 

Seniora rodu Czaplów, Kazimierza, oraz jego małżonkę Agnieszkę, pochowano na nieistniejącej już, pierwszej nekropolii inowrocławskiej przy Bazylice p.w. Imienia NMP, pamiętającej jeszcze czasy pogańskie.


Czapla Józef (ur. 11 lutego 1949 roku w Inowrocławiu, zm. 7 stycznia 1921 roku, tamże) - lekarz weterynarii, polityk, działacz społeczny i samorządowy.


Uczył się w Królewskim Gimnazjum w Inowrocławiu, studia z zakresu nauk weterynaryjnych ukończył na Uniwersytecie Berlińskim. Powrócił do Inowrocławia w roku 1877 i pracował jako weterynarz. Prowadził także bardzo aktywną działalność polityczną i społeczną, wspierał życie kulturalne i oświatowe miasta, miał także zasługi dla rozwoju finansowego i gospodarczego Kujaw. Należał m.in. do grona założycieli miejscowego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół". Przez blisko 40 lat był członkiem (w tym przez kilkanaście lat także przewodniczącym) Rady Nadzorczej Banku Ludowego w Inowrocławiu. Wiele wysiłku poświęcał działalności w Radzie Miejskiej Inowrocławia. Udzielał się w Towarzystwie Śpiewu Towarzystwa Pomocy Naukowej im. Karola Marcinkowskiego, był dysponentem księgozbioru Biblioteki im dra Leona Czapskiego. Napisał i wydał własnym nakładem publikację o objętości 68 stron pt. "Przyczyny naszego upadku oraz środki zaradcze". Pochowany został na cmentarzu parafii Zwiastowania Najświętszej Marii Panny, w rodzinnym grobowcu. Jako ciekawostkę warto dodać, że kamienica przy ulicy Toruńskiej 20 w Inowrocławiu była własnością słynnej rodziny Czaplów.

 

Syn wspomnianego wyżej Kazimierza Czapli (1817-1874) i Agnieszki z Grzankowskich (1819-1873).

 

Jego żona była Helena z Biskupskich, mieli trójkę dzieci:

 

1. Jan Zygmunt (1887-1941) - powstaniec wielkopolski, lekarz weterynarii, historyk i regionalista Ziemi Kujawskiej, zamordowany w obozie koncentracyjnym Dachau.

2. Tadeusz (1889-1953) - profesor w Państwowym Gimnazjum im. Jana Kasprowicza

3. Jadwiga Barbara (1891)

 

Tadeusz Czapla (1889-1953)
Tadeusz Czapla (1889-1953)

Czapla Jan Zygmunt (ur. 12 stycznia 1887 roku w Inowrocławiu, zm. 18 stycznia 1941 roku w Dachau w Niemczech) - lekarz, regionalista, powstaniec wielkopolski, uczestnik wojny polsko-sowieckiej. Opracował on dzieje Inowrocławia i zajmował się heraldyką. Jego publikacje m.in. w „Dzienniku Kujawskim” poważnie rozszerzyły stan wiedzy o dziejach ziemi kujawskiej. Na szczególną uwagę zasługują: opisy miasta z  lat 1597, 1837 i 1893, rozważania nad herbem Inowrocławia, dzieje świątyń włącznie z nie istniejącym  już wtedy kościołem franciszkańskim oraz średniowiecznymi kaplicami, sylwetki inowrocławskich proboszczów, historia uzdrowiska i cechów rzemieślniczych, liczne noty poświęcone dziejom okolicznych miejscowości i dworów ziemiańskich. Za polską działalność w czasie okupacji został aresztowany i zmarł podczas wyjątkowo ciężkiej zimy. W obozowej dokumentacji jako przyczynę zgonu podano zapalenie kiszek, co wydaje się mało prawdopodobne. Brak relacji bezpośrednich świadków jego śmierci.

Największym skarbem Czytelni Regionalnej w Miejskiej Bibliotece im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu są zbiory rodziny Czaplów, które różnorodne pod względem charakteru składają się z dzieł historycznych, geograficznych, poezji i dzieł poświęconych heraldyce. Szczególne miejsce zajmuje monografia pt. "Kujawy". Opis Kujaw pod względem historycznym, geograficznym, rolniczym i przemysłowo-handlowym”, w której to znajdziemy przedmowę Zygmunta Czapli.

 

W rodzinnej kamienicy przy ul. Toruńskiej 19 (obecnie nr 20) zgromadził największy w Inowrocławiu księgozbiór (18 tys. tomów) z zakresu heraldyki, historii, medycyny, przyrody, literatury pięknej. Początek tym zbiorom dał w 1852 r. ks. kan. Michał Czapla. Własnej rodziny nigdy nie założył.

 

 

 

 

Kamienica przy Toruńskiej 20
Kamienica przy Toruńskiej 20

Opracowała: Anna Wiśniewska